Si po riformësohet diskursi politik mbi identitetin islamik në Perëndim dhe Ballkan
Vala e protestave studentore dhe qytetare që ka përfshirë Shqipërinë gjatë vitit 2026 nuk po analizohet vetëm për kërkesat e saj sociale e politike, por edhe për prapavijën e disa…
Ndaje

Vala e protestave studentore dhe qytetare që ka përfshirë Shqipërinë gjatë vitit 2026 nuk po analizohet vetëm për kërkesat e saj sociale e politike, por edhe për prapavijën e disa prej protagonistëve të saj më të spikatur. Një vështrim i hollësishëm mbi profilet e Laura Kërtallit, Azmer Duleviçit, Redi Shehut, Emir Leçinit dhe Altin Goxhajt tregon se lidhjet e tyre me botën islame, turke apo arabe variojnë ndjeshëm: nga rrugëtimet e dokumentuara arsimore dhe profesionale, te qëndrimet ideologjike e deri te konvergjencat e rastësishme retorike.
Ky debat vendas pasqyron një fenomen shumë më të gjerë ndërkombëtar, i cili kulmoi së fundmi në Shtetet e Bashkuara me zgjedhjen historike të Abdul El-Sayed në Senatin amerikan në nëntor 2026, duke nxjerrë në pah të njëjtat përplasje mbi identitetin fetar, akuzat për "Islam politik" dhe rolin e brezit të ri në politikë.
Protagonistët e protestave në Shqipëri dhe lidhjet e tyre
- Laura Kërtalli: Formimi në institucionet turko-islame dhe debati mbi "Islamin politik". Themeluesja e lëvizjes "Rinia Nacionaliste" ka tërhequr vëmendje të madhe për shkak të identitetit të saj të dukshëm fetar dhe daljes në publik me mbulesë islame (hixhab). Formimi i saj arsimor lidhet me institucione private të krijuara nga rrjete turko-islame, si kolegji "Turgut Ozal" dhe Universiteti "EPOKA", ndërsa ka kontribuar edhe në platforma kulturore islame si Mexhlis. Këto elemente kanë bërë që disa media dhe komentues laikë ta akuzojnë atë si përfaqësuese të një agjende të "Islamit politik" dhe diskursit neo-otoman, akuza të cilat Kërtalli i hedh poshtë duke këmbëngulur se lëvizja e saj është thjesht patriotike dhe kombëtare.
- Azmer Duleviç: Përvoja profesionale në Gjirin Persik dhe lidhjet arsimore me Turqinë. Inxhinieri dhe pedagogu i rikthyer si aktivist i pavarur pas largimit nga lëvizja "Shqipëria Bëhet" ka një biografi me lidhje të drejtpërdrejta profesionale si me botën arabe, ashtu edhe me atë turke. Përpara se të themelonte iTech Academy, ai ka punuar për një periudhë si mësimdhënës dhe specialist në Kuvajt, ndërsa në profilin e tij ndërkombëtar figuron si kryetar i Shoqatës Shqiptaro-Turke (Albanian-Turkish Association), një organizatë aktive në fushën e arsimit në Shqipëri.
- Redi Shehu: Qasja konservatore dhe fokusimi te gjeopolitika e Lindjes së Mesme. Analisti dhe opinionisti njihet për një profil të qartë konservator dhe mbrojtës të vlerave tradicionale e fetare, duke kritikuar shpesh atë që e cilëson si "laicizëm radikal" të elitave të Tiranës. Në analizat e tij politike, Shehu i kushton një hapësirë të madhe zhvillimeve në Lindjen e Mesme, rolit të Turqisë në Ballkan dhe çështjes palestineze, me tone shpesh kritike ndaj politikave të Izraelit dhe Perëndimit, çka bën që kundërshtarët ta etiketojnë shpesh si një zë pranë rrymave pro-turke apo të Islamit politik.
- Emir Leçini: Afërsia me rrethet fetare vendase. Për studentin dhe aktivistin e spikatur të sheshit, lidhja nuk ka të bëjë me rrjete apo shtete të huaja, por me komunitetin fetar vendas. Në debatet në rrjetet sociale, emri i tij lidhet shpesh me rrethet e predikuesve myslimanë në Shqipëri dhe me diskutimet mbi raportin mes shkencës dhe fesë, element që përdoret nga kritikët e lëvizjes për të vënë në dyshim karakterin tërësisht laik të revoltës rinore.
- Altin Goxhaj: Asnjë lidhje organike, por pikëtakime retorike mbi Izraelin. Ndryshe nga katër figurat e mësipërme, avokati Altin Goxhaj nuk ka asnjë lidhje fetare, arsimore apo shoqërore me botën islame, turke apo arabe; madje në të kaluarën ka kritikuar ashpër kompanitë turke në Shqipëri. Megjithatë, teoritë e tij konspiracioniste antisistem dhe akuzat e ashpra ndaj Izraelit krijojnë një pikëtakim të përkohshëm retorik me grupet konservatore dhe pro-palestineze në shesh.
Paralelizmi me Senatin Amerikan: Rasti "Abdul El-Sayed" dhe betejat mbi "Vëllazërinë Myslimane"
Dinamika që po zhvillohet në Tiranë gjen një pasqyrë të drejtpërdrejtë në skenën politike të Shteteve të Bashkuara gjatë zgjedhjeve të nëntorit 2026. Fitorja e demokratit progresist me origjinë egjiptiane, Abdul El-Sayed, në shtetin e Miçiganit — i cili u bë myslimani i parë i zgjedhur ndonjëherë në Senatin amerikan — u shoqërua me një fushatë të ashpër akuzash mbi prapavijën e tij fetare.
- Skema e njëjtë e akuzave: Ashtu si në Shqipëri ku aktivistë si Laura Kërtalli akuzohen se fshehin agjenda të Islamit politik pas kauzave qytetare, në SHBA kundërshtarët republikanë (përfshirë senatorin Ted Cruz dhe rivalin Mike Rogers) e akuzuan El-Sayed për lidhje të dyshuara me Vëllazërinë Myslimane (Muslim Brotherhood), duke u bazuar te formimi i tij, shkrimet e hershme dhe aktivizmi i familjarëve të tij.
- Përgjigjja me gjuhën e të drejtave dhe kostos së jetesës: Si në rastin e senatorit të ri amerikan, ashtu edhe te zërat e rinj të sheshit në Tiranë, strategjia komunikuese ka qenë e ngjashme: mohimi i çdo agjende teokratike dhe përqendrimi ekskluziv te problemet ekonomike, kostoja e jetesës, korrupsioni dhe kritika ndaj politikave të Izraelit në Lindjen e Mesme.
- Nga margjinat në qendër të vendimmarrjes: Rasti amerikan (ku tashmë përveç El-Sayed në Senat, në Kongres veprojnë prej vitesh figura me profil të lartë si Ilhan Omar dhe Rashida Tlaib) tregon se hyrja e brezit të ri me identitet të dukshëm mysliman në politikën perëndimore prodhon menjëherë polarizim. Për mbështetësit, kjo është shenjë e demokratizimit dhe përfaqësimit real të shoqërisë, ndërsa për skeptikët dhe krahun konservator apo laik, mbetet një terren i dyshimtë ku ndërthuren ndikimet gjeopolitike dhe ideologjike
Lexo edhe
Komentet (0)
Ende asnjë koment. Bëhu i pari.