Fasada 10-miliardëshe e Ramës: Pse Paketa e Re Fiskale është thjesht "pluhur syve" dhe parajsa e paprekur e oligarkëve
Për të kuptuar nëse Paketa Fiskale 2027 është një reformë e vërtetë apo thjesht një lëvizje taktike për të qetësuar protestat, duhet të analizohen shtyllat strukturore mbi të cilat është…
Ndaje
Për të kuptuar nëse Paketa Fiskale 2027 është një reformë e vërtetë apo thjesht një lëvizje taktike për të qetësuar protestat, duhet të analizohen shtyllat strukturore mbi të cilat është ngritur modeli ekonomik i qeverisë së Edi Ramës. Kritikët, raportet ndërkombëtare dhe opozita argumentojnë se sistemi nuk është i gabuar rastësisht, por është dizajnuar për të favorizuar një grup të ngushtë njerëzish të fuqishëm (oligarkë), duke krijuar dështime të njëpasnjëshme për buxhetin e shtetit dhe shtresën e mesme.
1. Sistemi i PPP-ve dhe Koncesioneve: Privatizimi i parave publike
Modeli i Partneritetit Publik-Privat (PPP) dhe koncesioneve afatgjata (10 deri në 30 vjet) konsiderohet makineria kryesore e transferimit të parave të taksapaguesve drejt llogarive të oligarkëve:
- Skandali i Inceneratorëve: Ky është dështimi më i madh financiar dhe moral i proklamimit për "drejtësi sociale". Buxheti i shtetit ka paguar dhe vazhdon të paguajë miliona euro për inceneratorët e Tiranës, Fierit dhe Elbasanit. Shumë prej këtyre impianteve ose nuk ekzistojnë, ose nuk punojnë, ndërsa kompanitë fantazmë me pronarë në kërkim ndërkombëtar tërhiqnin paratë përmes llogarive offshore. Hetimet e SPAK kanë çuar në burg ish-ministra, por paratë e humbura nuk janë kthyer në buxhet.
- Koncesionet në Shëndetësi: Sterilizimi i pajisjeve kirurgjikale, Check-up (kontrolli mjekësor bazë) dhe laboratoret mjekësore u janë dhënë me kontrata ekskluzive kompanive private. Auditimet dhe hetimet kanë treguar se shteti paguan tarifa të fryra, madje edhe për shërbime që nuk kryhen (si p.sh. check-up për persona që kanë ndërruar jetë ose që nuk janë paraqitur fare), duke krijuar një fitim të pastër dhe të garantuar për pronarët privatë.
2. Ligji për Investitorët Strategjikë: Monopolizimi i Jugut dhe Bregdetit
Ky ligj, i miratuar fillimisht për të thithur kapitale të huaja, sipas kritikëve u kthye në një mekanizëm për ndarjen e pronave publike dhe pasurisë kombëtare te rrethi i ngushtë i qeverisë:
- Dhurimi i tokës publike: Me dhjetëra projekte në bregdetin e Jugut kanë marrë statusin "strategjik". Kjo u ka mundësuar oligarkëve vendas të marrin troje publike me çmime simbolike (1 euro) ose falas, duke shpronësuar shpesh edhe pronarët legjitimë vendas.
- Përjashtimet e mëdha nga taksat: Këto hotele dhe resorte luksoze me 5 yje janë përjashtuar nga taksa e ndikimit në infrastrukturë dhe paguajnë tarifa minimale. Ndërkohë, Paketa e re Fiskale 2027 rrit TVSH-së në hoteleri nga 6% në 10%, duke goditur bizneset e vogla familjare dhe bujtinat që nuk kanë mbrojtjen apo statusin "strategjik".
3. Bumi i Ndërtimit në Tiranë: Parajsa e pastrimit të parave
Ndërsa qeveria krenohet me rritjen e Prodhimit të Përgjithshëm Kombëtar (PPK) duke u bazuar te ndërtimi, ky sektor përfaqëson një nga anomalitë më të mëdha:
- Çmimet jashtë realitetit: Çmimi për metër katror në Tiranë ka arritur nga 2,000 deri në 5,000 euro në zonat qendrore. Kjo rritje ndodh në një vend ku paga minimale dhe ajo mesme janë ndër më të ultat në Evropë.
- Raportet e Pastrimit të Parave: Organizata si Global Initiative Against Transnational Organized Crime kanë theksuar se një pjesë e madhe e kullave dhe ndërtimeve në Shqipëri financohen me para cash që vijnë nga trafiku i drogës dhe evazioni. Ky sistem i toleruar ka krijuar një flluskë imobiliare që favorizon vetëm firmat e mëdha të ndërtimit, ndërsa ka bërë të pamundur blerjen e një shtëpie për të rinjtë dhe shtresën e mesme.
Pse Paketa Fiskale 2027 konsiderohet një "Bluff" (Mashtrim)?
Analistët ekonomikë argumentojnë se 10 pikat e prezantuara nga Rama janë thjesht "pudër" ose "pluhur syve" për të fshehur realitetin:
- Rritja e dividentit nga 8% në 15%: Kjo nuk i prek vërtet oligarkët. Sipërmarrësit e mëdhenj rrallëherë i tërheqin fitimet si persona fizikë për të paguar këtë taksë; ata i riinvestojnë ato brenda kompanive të tyre mëmë (holding), ose i kalojnë nëpërmjet faturave të fryra te kompanitë e tjera guaskë, duke e bërë rritjen e taksës të paefektshme në praktikë.
- Super-taksat mbi vilat dhe makinat e luksit: Në një vend me informalitet të lartë dhe pa një regjistër pronash të digjitalizuar plotësisht, këto taksa janë pothuajse të pamundura për t'u vjelë. Vilat në bregdet shpesh regjistrohen në emër të kompanive ose të personave të tretë (prestanome), duke shmangur taksimin e drejtpërdrejtë.
Në përfundim, kjo paketë nuk prek asnjë nga monopolet e mëdha dhe nuk ndryshon modelin ekonomik. Ajo thjesht merr një pjesë të parave nga rritja e TVSH-së standarde për mallrat e tjerë për të financuar uljen e përkohshme të shportës, duke lënë të paprekur strukturën që pasuron oligarkët në kurriz të pjesës tjetër të vendit.
Lexo edhe
Komentet (0)
Ende asnjë koment. Bëhu i pari.
