Misteri, Tradita dhe Argëtim: Historia e Vërtetë e Halloween-it dhe si Festohet Ai Sot
TIRANË - Sonte në mbrëmje, rrugët e shumë qyteteve në mbarë botën do të mbushen me drita të kungujve të ndriçuar, fëmijë që kërkojnë ëmbëlsira dhe njerëz të maskuar si…
Ndaje
TIRANË - Sonte në mbrëmje, rrugët e shumë qyteteve në mbarë botën do të mbushen me drita të kungujve të ndriçuar, fëmijë që kërkojnë ëmbëlsira dhe njerëz të maskuar si personazhe të frikshme apo fantastike. Halloween-i është kthyer në një nga festat më popullore globale, por pas kostumeve dhe atmosferës festive fshihet një histori mijëravjeçare që lidh botën e të gjallëve me atë të të vdekurve.
Origjina: Nga festivali antik kelt "Samhain" te ndikimi i kishës
Origjina e Halloween-it daton rreth 2,000 vjet më parë në festivalin antik kelt të quajtur Samhain (i shqiptuar Soun). Keltët, që jetonin në zonat e Irlandës, Britanisë së Madhe dhe Francës veriore, festonin Vitin e tyre të Ri më 1 nëntor. Kjo ditë shënonte fundin e korrjeve, mbylljen e verës dhe fillimin e dimrit të errët e të ftohtë, një periudhë që shpesh shoqërohej me vdekjen njerëzore.
Keltët besonin se natën para Vitit të Ri (31 tetor), kufiri midis botës së të gjallëve dhe të vdekurve zbehej. Gjatë kësaj nate, shpirtrat e të vdekurve ktheheshin në tokë. Për të larguar shpirtrat e këqij, njerëzit ndiznin zjarre të mëdha dhe mbanin maska të bëra nga lëkurat dhe kokat e kafshëve.
Në shekullin VII, Kisha Katolike krijoi "Ditën e të Gjithë Shenjtorëve" (All Saints' Day) më 1 nëntor, e cila njihej edhe si All-Hallows. Nata para saj filloi të quhej All-Hallows Eve, duke u transformuar gradualisht në fjalën që njohim sot: Halloween.
Simbolet e festës: Pse përdoren kungujt dhe kostumet?
Shumë nga traditat e sotme e kanë zanafillën nga besimet e vjetra:
- Kungujt e ndriçuar (Jack-o'-lantern): Kjo traditë e ka origjinën nga një legjendë irlandeze për një burrë të quajtur Jack, i cili mashtroi djallin dhe u dënua të ecte në errësirë përgjithmonë vetëm me një qymyr të ndezur brenda një rrepe të gdhendur. Kur emigrantët irlandezë shkuan në Amerikë, zëvendësuan rrepat me kungujt, pasi ishin më të bollshëm dhe më të lehtë për t'u gdhendur.
- "Trick or Treat" (Ëmbëlsirë apo Platë): Në shekujt e kaluar, të varfrit vizitonin shtëpitë e të pasurve duke u lutur për shpirtrat e të vdekurve në ndërrim të ushqimit. Sot, kjo është kthyer në një lojë argëtuese ku fëmijët shkojnë derë më derë për të mbledhur karamele.
Si festohet Halloween-i sot: Një fenomen global dhe kulturor
Sot, Halloween-i ka humbur pothuajse plotësisht karakterin e tij fetar apo spiritual, duke u shndërruar në një festë të madhe komerciale dhe argëtuese.
Në ditët e sotme, lidhja e festës me të shkuarën qëndron te dëshira e njeriut për të sfiduar frikën dhe të panjohurën përmes kreativitetit. Njerëzit nuk maskohen më për t'u fshehur nga fantazmat, por për të shprehur veten, për t'u zbavitur nëpër festa tematike dhe për të shijuar kinematografinë e filmave horror. Nga një traditë e izoluar kelte, Halloween-i është kthyer në një urë argëtimi që bashkon moshat dhe kulturat e ndryshme anembanë botës çdo 31 tetor.
Lexo edhe
Komentet (0)
Ende asnjë koment. Bëhu i pari.
