Shëndeti
15°Tiranë
Hyr

Shëndeti › Psikologji

Hipertimezia: të jetosh pa mundur të harrosh, mes superfuqisë dhe burgut mendor

Imagjinoni sikur t’ju duhej t’i përgjigjeshit pa hezitim një pyetjeje në dukje të pamundur: çfarë po bënit, si ishte koha dhe çfarë rrobash kishit veshur të martën e 14 tetorit…

·

Hipertimezia: të jetosh pa mundur të harrosh, mes superfuqisë dhe burgut mendor
Imagjinoni sikur t'ju duhej t'i përgjigjeshit pa hezitim një pyetjeje në dukje të pamundur: çfarë po bënit, si ishte koha dhe çfarë rrobash kishit veshur të martën e 14 tetorit, dymbëdhjetë vjet më parë? Për shumicën dërrmuese të njerëzve, ajo ditë është zhdukur nga kujtesa. Për ata që jetojnë me hipertimezi, çdo ditë e vetme e ekzistencës së tyre mbetet e ngulitur në mendje me një qartësi mahnitëse.
 
E njohur në fushën shkencore si HSAM (Kujtesë Autobiografike Jashtëzakonisht e Lartë), hipertimezia është një gjendje neurologjike shumë e rrallë, me më pak se njëqind raste të dokumentuara në të gjithë botën. Termi vjen nga greqishtja hyper (e tepërt) dhe thymesis (të kujtosh) dhe u shpik në vitin 2006 nga studiuesit e Universitetit të Kalifornisë, duke analizuar rastin e Jill Price, gruas së parë të cilës iu njoh kjo veçori. Ndryshe nga ata që përdorin teknika mnemonike ose kanë kujtesë fotografike për të mësuar, njerëzit me hipertimezi i arkivojnë kujtimet në mënyrë krejtësisht të pavullnetshme dhe automatike, por vetëm për ngjarjet e jetës së tyre personale.
 
Edhe pse mund të duket si një dhunti e jashtëzakonshme, ata që e kanë këtë karakteristikë e përshkruajnë shpesh si një barrë të rëndë. Truri i njeriut është i programuar të filtrojë detajet e panevojshme dhe të zbusë dhimbjen e momenteve të vështira. Tek një person me hipertimezi ky mekanizëm "pastrimi" nuk ndodh: kujtimet e lumtura mbeten të gjalla, por edhe traumat, humbjet dhe zhgënjimet rijetohen çdo ditë me të njëjtin intensitet emocional si në momentin që kanë ndodhur, duke shkaktuar shpesh ankth, lodhje mendore dhe vështirësi për t'u përqendruar tek e tashmja.
Shkaqet e sakta të këtij fenomeni janë ende objekt studimi, por neuroshkenca supozon një lidhje të veçantë dhe një hiperaktivitet mes zonave të trurit si hipokampusi dhe amigdala, përgjegjëse për kujtesën dhe emocionet. Hipertimezia na kujton kështu një të vërtetë themelore për funksionimin e mendjes sonë: të harrosh nuk është një defekt i trurit, por një funksion jetik që na lejon të ecim përpara.

52 lexime

Komentet (0)

Shkruaj një koment

Komenti yt botohet pasi ta shohë një moderator.

Ende asnjë koment. Bëhu i pari.

Hyr

Me llogarinë e forumit: e njëjta për portalin, forumin dhe komentet.

ose me email

Harrove fjalëkalimin?

Nuk ke llogari?